7 ХОНОГ СУРАГГҮЙ БОЛСОН ААВЫГ НЬ ХҮН АВИРЧ ЧАДАХГҮЙ ӨНДӨР МОДНООС ОЛЖЭЭ… ГЭРЭЭ ШАЛГАХАД ХӨНДЛӨВЧИН ДОТРООС НЬ…

7 ХОНОГ СУРАГГҮЙ БОЛСОН ААВЫГ НЬ ХҮН АВИРЧ ЧАДАХГҮЙ ӨНДӨР МОДНООС ОЛЖЭЭ… ГЭРЭЭ ШАЛГАХАД ХӨНДЛӨВЧИН ДОТРООС НЬ…
1992 оны намар Сэлэнгэ аймгийн Орхон суманд Лодов хэмээх залуу эхнэр Сүрэн, зургаахан настай охин Нарангоогийн хамт амьдардаг байжээ. Тэдний хашаанд Лодовын хөгшин аав Дэндэв тусдаа жижиг байшинтай. Эхнэрээ өөд болсноос хойш Дэндэв ганцаар үлдсэн тул Лодов аавыгаа хол явуулахыг хүсэлгүй, дэргэдээ буулган авч асарч тойглодог болсон нь тэр байв. Өглөө ажилдаа явахаасаа өмнө аавынхаараа орж гал түлээ нь бүтэн эсэх, хоол цай нь хүрэлцэж байгаа эсэхийг харна, орой харихдаа мөн заавал эргэж тойрдог заншилтай болжээ.
Лодов, Сүрэн хоёр сумын захиргаанд хамт ажилладаг тул өглөө эрт гараад орой л гэрийн бараа харна. Харин тэдний охин Нарангоо өдөржин өвөөгөө дагаж, ойр хавийн айлуудаар орж гарсаар өдрийг өнгөрөөдөг байв. Дэндэв ч ганц ач охиндоо амь, хаашаа л явна хөтөлж дагуулна. Нарангоо нас бага ч сэргэлэн цовоо, үзсэн сонссоноо мартдаггүй, орой аав ээжийгээ ирэхээр өдрийн бүх явдлыг нэг нэгэнгүй тоочиж өгдөг хүүхэд байлаа. Нэгэн орой Лодов ажлаасаа ирээд охиноо өвөр дээрээ суулган эрхлүүлж, өнөөдөр юу хийснийг нь асуужээ. Нарангоо хэсэг шивнэх мэт болж байснаа гэнэтхэн:
- Ааваа, өвөө найз эмэгтэйтэй болсон. Өдөр болгон уулздаг юм байна лээ, гэж тун чухал нууц задруулж байгаа хүн шиг хэлэв.
Зургаахан настай охиныхоо амнаас ийм үг сонсоно гэж бодоогүй Лодов эхэндээ гайхсанаа өөрийн эрхгүй инээмсэглэжээ. Гэхдээ охины үгийг тоглоом гэж өнгөрөөсөнгүй. Ээжийг нь өөд болсноос хойш аав нь хэчнээн жил ганцаараа амьдарсныг бодохоор насны эцэст аяга цайгаа хувааж уух хүнтэй болбол харин ч сайн хэрэг биш үү гэсэн бодол төрөв. Аавыгаа ганцаардаж байгааг мэддэг ч тэр тухайгаа өмнө нь төдийлөн бодож үзээгүйгээ тэр орой анх анзаарчээ. Сүрэн ч охиныхоо яриаг сонсож сууснаа:
- Аав уг нь нутгийнхаа аятайхан хөгшнөөс нэгийг хажуудаа авчихвал зүгээр юм. Өдөржин ганцаараа байхаар хэцүү л байдаг биз. Бид хоёр өглөө гараад орой ирнэ, ярьж хөөрөх хүн ч олдохгүй шүү дээ, гэв.
Эхнэрийнх нь энэ үг Лодовын дотроо бодож суусантай яг таарчээ. Тэр хэсэг дуугүй сууснаа аавтайгаа өөртэй нь ярилцахаар шийдэв. Хүний амнаас сонсож тааварлаж байснаас аав юу бодож явааг өөрөөс нь асуусан нь дээр гэж үзээд тэр оройдоо Дэндэвийнх рүү оржээ. Аав нь галынхаа дэргэд цай оочлон сууж байв. Лодов яриагаа хаанаас эхлэхээ мэдэхгүй хэсэг саатаж, дэмий л аавынхаа царайг ажин суулаа. Гэтэл Дэндэв хүүгээ юу хэлэх гэж ирснийг гадарласан мэт аягаа тавиад:
- Аав нь нэг хөгшинтэй болдог юм бил үү гэж бодоод байгаа. Хааяа ч ганцаардах юм. Насны эцэст аяга цайгаа хувааж уугаад, гангар гунгар гээд суух хүнтэй байвал дээр ч юм шиг гэв. Лодовын дотроос нэг юм аваад хаячих шиг болжээ. Аав нь өөрөө ингэж хэлэхийг сонсоод бүр ч урамшин:
- Тэгэлгүй яах вэ, аав минь. Энэ том байшинд ганцаараа юугаа хийж насыг барах вэ дээ. Та зөв боджээ. Хаанахын ямар хүн юм бэ? гэж асуултуудаа нэг амьсгаагаар урсгав.
Удалгүй тэр хүнийг нь ч мэдэж авлаа. Нутгийн хөгшчүүдийн дунд цэвэрч нямбай, ажилсаг, хүнтэй эвтэйхэн харьцдаг гэж ам сайтай явдаг Цэрмаа хэмээх эмгэн байжээ. Хэд хоногийн дараа Цэрмаа Дэндэвийн хаалгыг татаж, хоёр хөгшин нэг гэрт хань бараа болон амьдрах болов. Эхний үед бүх зүйл санаснаас ч сайхан байлаа. Цэрмаа гэр орныг цэвэр цэмцгэр байлгана, өглөө эрт босож цай хоолоо базаана, Дэндэвийг ч халамжилна. Лодов, Сүрэн хоёр ч аавыгаа ганцаараа үлдэхээ больсонд сэтгэл амар байв. Хүмүүсийн магтаж ярьдаг шигээ ааш зан сайтай, ажилсаг хүн юм байна гэж бодоод Лодов Цэрмаад бүрэн итгэжээ. Гэвч хүний доторхыг гаднаас нь таних амаргүй аж. Хэсэг хугацаа өнгөрөхөд Цэрмаагийн зан аажмаар хувирч эхлэв. ...